KỂ CHUYỆN DANH NHÂN VIỆT NAM - NHỮNG NHÀ CẢI CÁCH VIỆT NAM

Giới thiệu sách

Tài liệu bạn đang xem là cuốn sách "KỂ CHUYỆN DANH NHÂN VIỆT NAM" Tập 7: "NHỮNG NHÀ CẢI CÁCH VIỆT NAM" do Lê Minh Quốc biên soạn và Nhà xuất bản Trẻ ấn hành năm 2009.

Cuốn sách tập hợp tiểu sử và sự nghiệp của những danh nhân đã có tư tưởng và hành động cải cách nhằm thúc đẩy sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ lịch sử.

Nội dung tóm tắt đề cập đến các nhân vật tiêu biểu:

• Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ): Người dời đô từ Hoa Lư về thành Đại La (Thăng Long) vào năm 1010, một sự kiện mở đầu thời kỳ phát triển nhanh chóng của nước Đại Việt.
• Trần Thủ Độ: Người đóng vai trò quan trọng trong việc chấm dứt triều Lý, lập ra triều Trần. Ông đã tiến hành nhiều cải cách quan trọng như xây dựng lực lượng võ bị hùng hậu, thực hiện chính sách "ngụ nông ư binh", và đẩy mạnh công cuộc trị thủy (đắp đê).
• Hồ Quý Ly: Người chủ trương nhiều cải cách táo bạo cuối đời Trần, bao gồm phát hành tiền giấy, cải tổ giáo dục (khuyến khích dùng chữ Nôm), và thực hiện chính sách hạn chế sở hữu ruộng đất tư (danh điền).
• Lê Thánh Tông: Được xem là nhà cải cách toàn diện nhất ở thế kỷ XV. Dưới triều đại của ông, các cải cách về hành chính (chia đất nước thành 13 xứ), pháp luật (ban hành Bộ luật Hồng Đức), và văn hóa (lập hội Tao Đàn) đã đưa chính trị thời Hồng Đức đến mức rất thịnh.
• Lương Đắc Bằng: Người dâng 14 chước trị bình dưới thời vua Lê Tương Dực nhằm cải cách đất nước, nhưng không được thực hiện.
• Giáp Hải: Người dũng cảm dâng sớ can gián dưới triều Mạc Mậu Hợp về tệ tham nhũng, lãng phí và tình trạng quan lại sách nhiễu dân.
• Nguyễn Quý Đức: Một danh thần nổi tiếng về sự liêm khiết và khoan hậu dưới thời vua Lê Hi Tông và chúa Trịnh Căn. Ông đã góp phần sửa sang học cung và đề nghị thay đổi quy chế về quan trấn thủ các vùng biên ải.
• Trịnh Cương: Vị chúa Trịnh đã thực hiện nhiều pháp độ kỷ cương, chỉnh đốn lại phép tắc, luật lệ, và việc thuế khóa, đưa đến một thời kỳ được Phan Huy Chú nhận định là "đời rất thịnh trị" ở Đàng Ngoài.
• Bùi Sĩ Tiêm: Nho sĩ cương trực, đã dâng 10 chước trị nước lên chúa Trịnh Giang, nhưng bị bác bỏ và đuổi về quê.
• Nguyễn Cư Trinh: Quan chức ở Đàng Trong thế kỷ XVIII, người đã tâu lời trung, lẽ phải về việc cải tổ chính sách cai trị, đặc biệt là quan điểm "Dân là gốc nước" và mở mang bờ cõi phương Nam.
• Phạm Phú Thứ: Người có tư tưởng canh tân triệt để, thông qua chuyến đi sứ sang Pháp và Tây Ban Nha (1863-1864), đã thu thập và dịch nhiều sách khoa học kỹ thuật nước ngoài. Ông còn đề nghị các cải cách về kinh tế, giáo dục và quốc phòng.
• Đặng Huy Trứ: Người chủ trương "Chống giặc phải canh tân, canh tân để chống giặc". Ông là người Việt Nam đầu tiên du nhập nghề nhiếp ảnh vào Việt Nam (Hiệu ảnh Cảm hiếu đường, 1869) và hoàn thành tác phẩm Từ thụ yếu quy nhằm chống tham nhũng.
• Nguyễn Trường Tộ: Nhà cải cách xuất sắc nhất dưới thời Tự Đức. Ông đã viết 58 bản điều trần, đề xuất cải cách toàn diện về ngoại giao, nội chính, giáo dục, tài chính và kinh tế, nhưng chương trình cải cách của ông không được thực thi.
• Bùi Viện: Người dâng cải cách để xây dựng đội Tuần dương quân, được vua Tự Đức tin tưởng. Ông còn là người tiên phong mở cảng Hải Phòng và có sáng kiến thành lập Nha thương chính.
• Nguyễn Lộ Trạch: Người tiếp nối sự nghiệp cải cách của Nguyễn Trường Tộ. Ông đã dâng các bản điều trần quan trọng như Thời vụ sách thượng và Thời vụ sách hạ lên vua Tự Đức, nhấn mạnh chiến lược "tự cường tự trị" và lợi dụng mâu thuẫn giữa các nước phương Tây để bảo vệ đất nước.
• Trần Quý Cáp: Chiến sĩ tiên phong của phong trào Duy Tân tại Quảng Nam. Ông là người tuyên truyền mạnh mẽ tư tưởng Duy Tân, kêu gọi cải cách giáo dục, phát triển kinh tế tự lực tự cường và chống sưu cao thuế nặng.
• Nguyễn Văn Linh: Tổng Bí thư có dấu ấn lớn trong công cuộc "Đổi mới để tiến lên". Ông đã có những đóng góp tích cực trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng VI (1986-1991), đặc biệt là việc phá bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp.