BDHSG Toán 4: CHUYÊN ĐỀ 16: TÌM HAI SỐ KHI BIẾT HIỆU HAI SỐ

Giới thiệu sách

Tệp PDF bạn đang xem, có tiêu đề "CHUYÊN ĐỀ 16: TÌM HAI SỐ KHI BIẾT HIỆU HAI SỐ" [5], là tài liệu bồi dưỡng Toán học, tập trung vào phương pháp giải các bài toán tìm hai số dựa trên hiệu số và phương pháp khử (elimination method).

Dưới đây là tóm tắt các phần chính của chuyên đề:

I. A – LÝ THUYẾT [6]

1. I – TÌM HAI SỐ KHI BIẾT HIỆU HAI SỐ [8]
   • Cơ sở: Để giải bài toán này, cần tìm được hai hiệu số thuộc hai đại lượng khác nhau [9]. Một hiệu số là số lượng mua nhiều hơn, một hiệu số là số tiền phải trả nhiều hơn [14, 15].
   • Công thức: Muốn tìm giá trị một đơn vị (hoặc 1 phần bằng nhau của một số) ta lấy hiệu số có giá trị lớn hơn chia cho hiệu số có giá trị nhỏ hơn [16].
   • Ví dụ minh họa: An và Bình mua gạo nếp, Bình mua nhiều hơn An 5kg và trả nhiều hơn 45.000 đồng. Giá 1kg gạo là $45.000 : 5 = 9.000$ (đồng) [17].
2. II – GIẢI BÀI TOÁN BẰNG PHƯƠNG PHÁP KHỬ [23]
   • Định nghĩa: Phương pháp khử là cách làm cho giá trị của một đại lượng nào đó trở nên giống nhau rồi khử đi, nhằm rút bớt đại lượng để bài toán đơn giản hơn [30].
   • Áp dụng: Thường dùng trong các bài toán tính nhiều đại lượng (2, 3, 4,...) bằng cách sử dụng dữ kiện bài toán để "khử" đi một số đại lượng, chỉ giữ lại một đại lượng để tính kết quả [31].
   • Ví dụ minh họa: Buổi sáng bán 10 kẹo + 7 bánh = 75.000 đồng; Buổi chiều bán 5 kẹo + 7 bánh = 55.000 đồng. Khử đại lượng bánh (vì số lượng như nhau) $\rightarrow$ Số tiền 5 gói kẹo là $75.000 - 55.000 = 20.000$ (đồng) [38, 39].

II. CÁC DẠNG BÀI TẬP MINH HỌA (Phương pháp Khử)

1. Dạng 1: Đại lượng muốn "khử" đã cùng hệ số [46]: Áp dụng trực tiếp phép trừ để khử đại lượng có số lượng bằng nhau. (Ví dụ: Mua 4 bút xanh và 7 bút đen, sau đó mua 4 bút xanh và 4 bút đen. Đại lượng bút xanh đã cùng hệ số) [47].
2. Dạng 2: Đưa về cùng hệ số của 1 đại lượng, rồi khử (Dạng phổ biến) [63]: Nhân cả hai vế của một hoặc hai phương trình với một số để làm cho số lượng của một đại lượng bằng nhau, sau đó thực hiện phép trừ để khử. (Ví dụ: Cám ngô và cám gạo, nhân phép tính mua 3kg ngô với 2 để có 6kg ngô, cùng hệ số với phép tính thứ hai) [64].
3. Dạng 3: Biết được tổng và hiệu của các đại lượng, đưa về cùng hệ số của 1 đại lượng, rồi khử [89]: Sử dụng dữ kiện hiệu số giữa giá tiền của hai loại hàng (Ví dụ: 1kg quýt hơn 1kg cam 2.000 đồng) để quy đổi tổng số tiền, đưa bài toán về dạng Tổng-Tổng (hoặc Tổng-Hiệu) và khử. [90].

III. B – BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN [97, 133]

• B – BÀI TẬP: Cung cấp 23 bài tập tự luyện (từ câu 1 đến câu 23) [98, 130], bao gồm các dạng bài toán:
  • Tìm hai số khi biết hiệu và số lượng khác nhau (câu 1, 16).
  • Áp dụng Phương pháp Khử (câu 2, 3, 4, 5, 6, 17, 20, 21, 22).
  • Các bài toán tìm hai số khi biết tổng/hiệu và phép gấp/chia (câu 8, 13, 14, 18, 19, 23).
• HƯỚNG DẪN – ĐÁP ÁN: Cung cấp lời giải chi tiết cho tất cả các bài tập tự luyện [134].